Bela kuća procenjuje da bi sporazumi sa 17 proizvođača lekova smanjili troškove zdravstvene zaštite i rasteretili domaćinstva i budžet
Administracija predsednika Sjedinjenih Američkih Država najavila je da bi nova politika regulisanja cena lekova, bazirana na sporazumima sa glavnim farmaceutskim kompanijama, mogla doneti američkoj ekonomiji ukupnu uštedu od 529 milijardi dolara (oko 57.000 milijardi dinara) tokom narednih deset godina. Procena, koju su izneli ekonomski analitičari Bele kuće, zasniva se na tzv. “most favored nation” pristupu određivanja cena, koji ima za cilj da izjednači cene lekova u SAD-u sa onima u drugim razvijenim zemljama.
Prema zvaničnim podacima, dogovor sa 17 vodećih proizvođača lekova mogao bi da donese široke ekonomske koristi kroz smanjenje cena na recept, niže javne zdravstvene izdatke i olakšanje finansijskog pritiska na domaćinstva, poslodavce i državne programe. Beležena je i detaljnija procena, prema kojoj bi budžetske uštede na saveznom i državnom nivou, pre svega kroz Medicaid, iznosile 64,3 milijarde dolara (oko 6.900 milijardi dinara) u istom desetogodišnjem periodu.
U okviru ove politike, dogovorene mere obavezuju farmaceutske kompanije da nove lekove stavljaju na američko tržište po cenama uporedivim sa onima koje važe u drugim visokoprimajućim državama. Ova inicijativa deo je šireg nastojanja administracije da smanji troškove zdravstvene zaštite i izjednači tržišne uslove za američke potrošače.
Analize ukazuju da bi ovakva politika dovela do značajnog rasterećenja za državni i privatni sektor, kao i za pojedince koji snose visoke troškove lekova. Uštede u Medicaid programu predstavljaju važan segment ukupnog fiskalnog efekta, dok bi šire ekonomske uštede bile rezultat smanjenja cena za sve korisnike lekova na recept.
Očekuje se da će implementacija dogovora zahtevati tesnu saradnju sa farmaceutskom industrijom, praćenje tržišnih kretanja i eventualnu prilagodbu regulative. Administracija ističe da su ovi sporazumi deo kontinuiranih napora na reformi američkog zdravstvenog sistema i ograničenju rasta troškova za građane i budžet.
Ova politika se nadovezuje na izvršnu uredbu iz maja 2025. godine, kojom je pokrenut proces uvođenja “most favored nation” modela u određivanje cena lekova. Sektorski posmatrano, farmaceutska industrija u SAD-u ostaje pod pritiskom da odgovori na zahteve za pristupačnijim cenama, dok država kroz ovakve sporazume pokušava da obezbedi dugoročno održive uštede u javnom zdravstvu.
