Šest kineskih kompanija ostvarilo je gotovo 70 odsto globalnih instalacija baterija, dok SAD ulažu milijarde u domaći lanac snabdevanja
Šest najvećih kineskih proizvođača baterija ostvarili su 69 odsto svih instalacija baterija za električna vozila širom sveta u prvih deset meseci 2025. godine, pokazuju podaci SNE Research. Ovaj rezultat ističe dominantnu poziciju Kine na globalnom tržištu baterija, dok Sjedinjene Američke Države ulažu milijarde dolara u razvoj sopstvenog lanca snabdevanja i proizvodnje.
Američke investicije u izgradnju domaćih kapaciteta za proizvodnju baterija i otvaranje novih fabrika u Nevadi i na jugu zemlje često su u fokusu javnosti. Ipak, prema mišljenju menadžera finansija i poslovnih operacija u jednoj od vodećih svetskih kompanija za električna vozila, ključni izazovi se nalaze u finansijskoj infrastrukturi, a ne samo u inženjerskim rešenjima ili tehnološkim inovacijama.
Tradicionalni finansijski modeli, korišćeni za procenu investicija u proizvodnju, često nisu prilagođeni specifičnostima baterijskih projekata, gde povraćaj investicije ne zavisi direktno od prodaje gotovog proizvoda, već je integrisan u širu ekonomiku električnih vozila i energetskih sistema. Baterijski sektor je, pored visokih kapitalnih ulaganja, izuzetno izložen geopolitičkim rizicima i tehnološkim promenama koje dolaze postepeno, kroz niz manjih poboljšanja procesa.
Kineski uspeh nije rezultat samo tehnološke prednosti, već decenija ulaganja u finansijsku infrastrukturu i industrijsku politiku, gde su institucije podržavale razvoj bez isključive orijentacije na kvartalne profite. To je omogućilo kineskim kompanijama kao što su CATL i BYD da izgrade globalnu prisutnost i vodeću ulogu u industriji.
Stručnjaci ističu da američke kompanije moraju razviti robusnije finansijske modele koji obuhvataju celokupne troškove proizvodnje – od kapitalnih izdataka i nabavke sirovina, do operativnih troškova i geopolitičkih faktora. Ključna metrika postaje ukupni ‘landed cost’ baterije, odnosno potpuni trošak do gotovog proizvoda, uključujući sve rizike i nepredviđene uslove. Takvi modeli zahtevaju konstantno testiranje na poremećaje u lancu snabdevanja i promene na tržištu.
Napredak u baterijskoj tehnologiji sve više zavisi od akumulacije manjih optimizacija, a ne od pojedinačnih revolucionarnih otkrića, što dodatno komplikuje finansijsko planiranje i povraćaj investicija. Uspeh američke industrije baterija u narednoj deceniji zavisiće pre svega od kvaliteta finansijskog upravljanja i sposobnosti da se modeliraju i pokriju svi slojevi troškova i rizika, a ne samo od inženjerskih inovacija.
