Poslodavci u Srbiji i svetu suočavaju se sa 72% teškoća u popunjavanju pozicija, dok eksterni radnici povećavaju pritisak na profit
Strategija „lov na talente“ postaje ekonomski neodrživa, jer trošak zamene radnika dostiže 200 odsto godišnje plate. Prema istraživanju kompanije ManpowerGroup za 2026. godinu, čak 72% poslodavaca širom sveta prijavljuje teškoće u popunjavanju radnih mesta zbog jaza veština. U Srbiji, nezaposlenost je u četvrtom kvartalu 2025. godine iznosila 8,9% prema podacima Republičkog zavoda za statistiku, ali problem se ne ogleda u broju kandidata, već u usklađenosti njihovih veština sa zahtevima tržišta.
Eksterni radnici povećavaju troškove kompanija
Prema podacima koje navodi Gallup, zamena zaposlenog košta između 50% i 200% njegove godišnje plate, u zavisnosti od pozicije. Menadžerske i specijalističke uloge nalaze se na gornjem kraju ovog raspona. U trošak ulaze regrutacija, period adaptacije i izgubljena produktivnost. Takođe, Society for Human Resource Management procenjuje da ova zamena u proseku iznosi između šest i devet meseci plate. Ovakvi iznosi direktno smanjuju profitne marže, posebno kada rast plata ne prati rast produktivnosti.
S druge strane, prema Gartnerovoj anketi iz 2024. godine na više od 3.300 zaposlenih, svaki treći zaposleni smatra da bi mogao imati veći uticaj na drugoj poziciji unutar iste organizacije. Mogućnost interne promene posla povećava šansu da zaposleni ostane u kompaniji za oko 33%.
Sanja Jevđenijević iz HR Xcela ističe potrebu za napuštanjem tradicionalnog pristupa i prelazak na model organizacije zasnovane na veštinama. Ona navodi da kompanije treba da mapiraju stvarne, modularne veštine zaposlenih i iskoriste neiskorišćene potencijale. Prema istraživanju McKinsey, kompanije sa visokom unutrašnjom mobilnošću i sistematskim ulaganjem u razvoj zaposlenih ostvaruju bolje finansijske rezultate i veću otpornost na poslovne cikluse.
„Najskuplji radnik je onaj kojeg u panici preplatite sa tržišta, a koji šest meseci provodi prilagođavajući se, uz rizik da ode čim dobije bolju ponudu. Nasuprot tome, najlojalniji kadar često već radi kod vas, ali njegove veštine nisu mapirane zbog krutih opisa posla“, objašnjava Sanja Jevđenijević iz HR Xcela.
