Kineske strateške zalihe premašile zbir američkih, japanskih i evropskih, što reflektuje jačanje energetskih priprema zbog globalnih tenzija
Kina je tokom 2026. godine dostigla nivo strateških rezervi nafte od 1,397 milijardi barela, prema najnovijim podacima objavljenim od strane Uprave za energetsku informaciju SAD (EIA). Ova količina nadmašuje zbir strateških zaliha Sjedinjenih Američkih Država, Japana i OECD Evrope, čime Kina zauzima vodeću poziciju na svetskoj listi energetskih rezervi. Poređenja radi, Sjedinjene Američke Države raspolažu sa 413 miliona barela, dok Japan ima 263 miliona, a OECD Evropa 179 miliona barela strateških rezervi nafte.
Ukupno, ove zemlje zajedno čine oko 70 odsto ukupnih svetskih kopnenih zaliha nafte, što ukazuje na koncentraciju energetskih resursa u nekoliko najvećih ekonomija sveta. Prema analizama, Kina ovim potezom odgovara na rastuće globalne geopolitičke tenzije i nestabilnosti na energetskim tržištima, posebno nakon zatvaranja Ormuskog moreuza, ključne tačke za transport nafte na međunarodnom nivou. Ovaj događaj je, prema procenama Međunarodne agencije za energiju (IEA), izazvao jednu od najozbiljnijih energetskih kriza u savremenoj istoriji.
Strateške rezerve nafte postale su ključno sredstvo državne bezbednosti i ekonomske stabilnosti, naročito za zemlje koje su visoko zavisne od uvoza energenata i međunarodnih trgovačkih ruta. Analitičari ističu da Kina, kao najveći svetski uvoznik nafte, koristi visoke rezerve kako bi ublažila moguće poremećaje na tržištu i zaštitila domaću ekonomiju od rasta cena energenata.
Sjedinjene Američke Države i dalje poseduju drugu po veličini stratešku rezervu nafte kroz program Strategic Petroleum Reserve (SPR), koji je ustanovljen posle naftne krize 1973. godine. Japan, gotovo u potpunosti zavisan od uvoza nafte, godinama intenzivno gradi svoje rezerve kao odgovor na rizike prekida snabdevanja.
Naftne krize tokom proteklih decenija značajno su uticale na globalnu energetsku politiku. Nakon krize 1973–1974. godine i velikog embarga, osnovana je Međunarodna agencija za energiju (IEA) upravo sa ciljem razvoja i koordinacije strateških rezervi. Od tada je zabeleženo šest velikih koordinisanih oslobađanja rezervi, uključujući period Zalivskog rata, uragana Katrina i Rita, građanskog rata u Libiji, krize izazvane ruskom invazijom na Ukrajinu, energetske krize i najnovije oslobađanje rezervi nakon zatvaranja Ormuskog moreuza.
Trend povećanja skladišnih kapaciteta i strateških rezervi nafte postaje sve izraženiji, kako države nastoje da se zaštite od budućih šokova na energetskom tržištu. Kina, sa najvećim svetskim zalihama, pozicionira se kao ključni akter u globalnoj energetskoj bezbednosti.