Ekonomista Ljubodrag Savić ocenjuje da su finansijski aspekti dogovoreni, ali politički interesi SAD, Rusije i Mađarske otežavaju finalizaciju posla
Naftna industrija Srbije (NIS), čiji je većinski vlasnik ruski Gasprom, nalazi se u centru pregovora o potencijalnoj prodaji udela mađarskoj kompaniji MOL, ali ekonomski podaci pokazuju da su glavni izazovi političke prirode. Prema oceni ekonomiste Ljubodraga Savića, dogovor oko ključnih finansijskih stavki između MOL-a i Gasproma uglavnom je postignut, dok su komplikacije nastale zbog političkih interesa više strana.
Savić je istakao da je u ovom procesu teško uskladiti interese četiri aktera – Srbije, Rusije, Mađarske i Sjedinjenih Američkih Država. “Mi smo najjednostavniji u celoj toj priči. Doneli smo neku odluku, ali ovo što rade Amerikanci na kašičicu, ne rade slučajno. Naravno, sa druge strane imamo Ruse koji imaju svoje interese, sa treće strane imamo mađarske interese, i nesreća je možda u nekom smislu, ali ništa neće bitno promeniti što se vlast u Mađarskoj promenila”, naveo je Savić.
U aktuelnoj situaciji, ekonomski parametri prodaje NIS-a nisu sporni, a dosadašnji pregovori pokazali su spremnost kompanija da se dogovore o ceni i uslovima akvizicije. Međutim, politički faktori – uključujući američki pritisak, ruske interese u energetskom sektoru i specifične potrebe Mađarske po pitanju diverzifikacije snabdevanja energentima – usporavaju postizanje konačnog dogovora.
Savić je podvukao da promena vlasti u Mađarskoj ne donosi suštinske promene u ovom procesu, jer su interesi država i dalje snažno prisutni. “Teško je pomiriti te tri ili četiri strane”, naglasio je gostujući u emisiji Sfera, dodajući da i dalje postoji prostor za nastavak pregovora i eventualno rešenje, ali da politički dogovor ostaje ključan za završetak transakcije.
Prema dosadašnjim analizama, prodaja NIS-a mogla bi imati značajan uticaj na energetski sektor Srbije, kao i na regionalnu stabilnost snabdevanja naftom i gasom. Ipak, dok se ne usaglase političke pozicije svih uključenih strana, proces prodaje ostaje u zastoju, a sve oči investitora uprte su ka narednim političkim koracima.