Iznos penzije u Srbiji zavisi od ukupnih uplata i zarada tokom radnog veka, ne samo od godina staža
Republički fond za penzijsko i invalidsko osiguranje (PIO fond) objasnio je zbog čega u Srbiji često dolazi do situacije da dve osobe sa različitim brojem godina radnog staža primaju istu ili sličnu penziju, iako su im radna mesta i zarade tokom karijere bile slične. Prema zvaničnim podacima, PIO fond navodi da se mesečni iznos penzije određuje na osnovu ukupnog iznosa uplata doprinosa i ostvarenih zarada tokom čitavog perioda osiguranja, a ne isključivo prema broju godina staža.
Ključni faktori koji utiču na visinu penzije su dužina staža i visina osnovice na koju su uplaćivani doprinosi. To znači da ukoliko je neko radio duže, ali su mu zarade bile ispod proseka, može imati istu penziju kao osoba sa kraćim stažom, ali sa znatno višim zaradama i time većim ukupnim uplatama doprinosa. Fond ističe da je za izračunavanje penzije presudan zbir svih mesečnih osnovica na koje su uplaćivani doprinosi tokom radnog veka, podeljen sa brojem meseci osiguranja, što čini prosečnu osnovicu osiguranja.
Ova metodologija, objašnjavaju iz PIO fonda, ima za cilj da penzijski sistem bude pravičan i održiv, jer se iznos penzije bazira na ličnom doprinosu svakog osiguranika sistemu. Penzija se praktično izračunava prema formuli u kojoj se u obzir uzimaju prosečne zarade tokom radnog veka i ukupan broj godina staža, ali je presudno koliko je novca kroz doprinose uplaćeno tokom tog perioda.
U praksi to znači da dve osobe sa istim radnim mestom, ali različitim periodima staža i visinom plata, mogu primati iste penzije ako je zbir njihovih ukupnih uplata doprinosa sličan. Fond podseća da se svako povećanje zarade tokom radnog staža pozitivno odražava na budući iznos penzije, ali da je dužina staža važna samo ukoliko je praćena odgovarajućom visinom osnovice.
PIO fond naglašava da se penzijski sistem u Srbiji zasniva na principu međugeneracijske solidarnosti, gde sadašnje uplate doprinosa služe za isplatu trenutnih penzija. Zbog toga je važno da svi zaposleni redovno uplaćuju doprinose, jer to direktno utiče na njihova buduća primanja. Građanima se savetuje da redovno proveravaju svoje penzijske uplate kako bi bili sigurni da su svi doprinosi evidentirani i da će im penzija biti ispravno obračunata.