Reforma budžetskog sistema i ukidanje podračuna uvode administrativne promene za korisnike budžetskih sredstava
Status javnih ustanova našao se u centru pažnje nakon što su određenim korisnicima budžetskih sredstava ukinuti podračuni sopstvenih prihoda, što je izazvalo nova tumačenja poresko-pravnog položaja ovih institucija. Prema mišljenju Ministarstva finansija, javne ustanove čiji su podračuni sopstvenih prihoda ukinuti više ne podležu obavezi sastavljanja poreskog bilansa na osnovu Obrasca 2 – bilansa prihoda i rashoda.
Važeći zakon propisuje da poreski obveznici mogu biti i pravna lica koja nisu osnovana radi ostvarivanja dobiti, već drugih ciljeva, ali pod uslovom da ostvaruju prihode na tržištu kroz prodaju proizvoda ili usluga uz naknadu. U ovu kategoriju spadaju državne i lokalne ustanove, sindikati, udruženja, fondacije i verske zajednice. Za ove organizacije postoji poseban poreski režim koji detaljno uređuje način sastavljanja i podnošenja poreskog bilansa, uključujući upotrebu Obrasca PBN, koji se popunjava na osnovu podataka iz bilansa prihoda i rashoda prema pravilima budžetskog računovodstva.
Promena je nastupila nakon što su u okviru reforme budžetskog sistema i primene sistema SPIRI podračuni sopstvenih prihoda ukinuti kod određenih korisnika. Cilj ove mere je centralizacija finansijskih tokova i jačanje kontrole nad javnim sredstvima. Time se sredstva više ne vode na posebnim računima ustanova, već se direktno slivaju u javne prihode države.
U praksi, institucije kojima su ukinuti podračuni sopstvenih prihoda više nisu u obavezi da izrađuju Obrazac 2, što znači da se i osnov za sastavljanje poreskog bilansa menja, jer ključni podaci više nisu dostupni kroz ovaj obrazac. Tako se za ove ustanove menja i obaveza prema državi u pogledu poreskog izveštavanja, što predstavlja značajnu administrativnu promenu u funkcionisanju korisnika budžetskih sredstava.
