Registar iz jula 2023. zahtevao prijavu nekretnina za oglašavanje na platformama poput Airbnb, regionalne vlasti osporile meru
Vrhovni sud Španije doneo je odluku o ukidanju nacionalnog registra za iznajmljivanje turističkih objekata, koji je bio uveden u julu 2023. godine. Ova mera je obavezivala vlasnike nekretnina da prijave svoj objekat i dobiju jedinstveni registracioni broj pre nego što mogu da oglašavaju nekretnine na internet platformama, kao što su Airbnb i slične. Presuda je objavljena nakon što su brojne regionalne vlasti podnele žalbu, tvrdeći da centralna vlada time zadire u njihove nadležnosti u oblasti regulacije turizma.
Nacionalni registar je bio uveden sa ciljem standardizacije i bolje kontrole tržišta kratkoročnog iznajmljivanja, koje je poslednjih godina beležilo značajan rast u Španiji. Prema zvaničnim podacima, uvedena regulativa je trebala omogućiti veći nadzor nad iznajmljivanjem turističkih nekretnina, posebno u velikim gradovima i popularnim turističkim regionima. Vlasnici su, prema tadašnjim pravilima, morali da registruju svaku jedinicu i prilože tražene informacije, što je za posledicu imalo uvođenje novih administrativnih procedura i potencijalno smanjenje broja ilegalnih oglasa.
Međutim, nekoliko autonomnih zajednica, među kojima su bile i najposećenije turističke regije, osporilo je meru pred sudom, obrazlažući da regulativa zadire u njihovu ustavnu nadležnost nad turizmom i lokalnim tržištem nekretnina. Sud je u presudi naveo da je regulacija iznajmljivanja turističkih objekata pre svega u ingerenciji regionalnih vlasti, a ne centralne države.
Ukidanje registra imaće direktan uticaj na vlasnike nekretnina koji posluju putem najpoznatijih digitalnih platformi, ali i na lokalne samouprave koje sada preuzimaju punu odgovornost za nadzor i kontrolu ovog segmenta tržišta. U presudi se navodi da svaka autonomna zajednica može doneti sopstvene propise o registraciji i nadzoru, što može dovesti do različitih standarda i procedura u zavisnosti od regiona.
Nacionalni registar bio je deo šire strategije borbe protiv sive ekonomije i nelojalne konkurencije u sektoru turizma. Do sada nema podataka o broju registrovanih objekata niti o procenjenom uticaju ove mere na tržište, s obzirom da je ukinuta pre nego što su podaci agregirani na nacionalnom nivou.
Ukidanje centralnog registra može imati dugoročne posledice na transparentnost i konkurentnost španskog tržišta turističkih nekretnina, ali i na fiskalne prihode od ovog sektora, koji čini značajan deo BDP-a zemlje. Dalji razvoj situacije zavisiće od odluka regionalnih vlasti i njihove spremnosti da samostalno uređuju i nadziru tržište kratkoročnog turističkog najma.
