U.S. Air Force potvrdio gubitak aviona tokom operacije u Iranu, jedan član posade spašen dok se za drugim i dalje traga
Američka ratna avijacija (U.S. Air Force) potvrdila je da je borbeni avion F-15E Strike Eagle oboren iznad iranske teritorije u petak, čime je zabeležen prvi potvrđeni gubitak američkog borbenog aviona sa posadom od početka direktnih sukoba sa Iranom krajem februara 2026. godine. Incident su potvrdili zvanični izvori, a nakon obaranja pokrenuta je hitna operacija traganja i spašavanja za dva člana posade. Prema dostupnim informacijama, jedan član posade je pronađen i spašen, dok potraga za drugim još traje.
F-15E Strike Eagle, dvosed i višenamenski borbeni avion razvijen na osnovu originalnog F-15 Eagle, nalazi se u upotrebi od 1988. godine. Proizvođač Boeing je ovaj model opremio sa dva Pratt & Whitney F100 motora, što omogućava maksimalnu brzinu veću od Mach 2,5 i borbeni radijus veći od 1.000 nautičkih milja sa spoljnim rezervoarima. Avion je prepoznatljiv po naprednim radarima, konformalnim rezervoarima za gorivo i modernim sistemima za navođenje i podršku u dubinskim udarima i bliskoj podršci kopnenim snagama.
Do ovog događaja, porodica F-15 nikada nije izgubila avion u vazdušnom okršaju, što je dodatno pojačavalo njegov status „nepobedivog“ u američkom vojnom arsenalu. Obaranje F-15E menja tu statistiku, a incident je označen kao eskalacija u sukobu koji je već uključivao intenzivne vazdušne udare na ciljeve u Iranu.
Iranski izvori, uključujući Revolucionarnu gardu i državne medije, prvobitno su tvrdili da je oboren američki F-35, ali su fotografije olupine, prema analizi vojnih stručnjaka, jasno pokazale karakteristike F-15E modela. Ova razlika u izveštavanju ističe informacije koje se plasiraju u okviru propagandnog rata, dok američki zvaničnici potvrđuju da je reč o F-15E.
Avion je oboren tokom dubinskih udara na iransku teritoriju, a detalji o tačnoj lokaciji i vrsti misije nisu javno saopšteni, osim da je operacija sprovedena u okviru američkih napada na iranske vojne ciljeve. Prethodne tvrdnje Irana o obaranju američkih aviona kod ostrva Hormuz u martu više puta su demantovane sa američke strane, koja je navela da je do tada izvedeno preko 8.000 borbenih letova bez gubitaka usled iranske vatre.
Incident dolazi u trenutku kada se sukob između SAD i Irana intenzivirao, uz rast rizika po bezbednost američkog vojnog osoblja i tehnike u regionu. Obaranje F-15E ima i simboličku vrednost, s obzirom na dosadašnju reputaciju aviona i njegovu ulogu u američkim operacijama.
Zvanične izjave američkog ministarstva odbrane i drugih relevantnih institucija nisu sadržale dodatne detalje o uzroku obaranja, kao ni o mogućem odgovoru na eskalaciju. Incident je otvorio nova pitanja o bezbednosti američkih vazduhoplovnih operacija u regionu i uticaju na širu vojnu strategiju u odnosu na Iran.
