Prevremena penzija moguća sa 60 godina i 40 godina staža, ali uz umanjenje do 20,4 odsto
Nove izmene Zakona o penzijskom i invalidskom osiguranju (PIO) stupaju na snagu 1. januara 2026. godine i donose pomeranje starosne granice za žene prilikom odlaska u punu penziju. Prema izmenama, žene će za punu starosnu penziju morati da ispune uslov od 64 godine života i najmanje 15 godina staža.
Pored toga, oni koji žele raniji odlazak iz radnog odnosa, mogu se odlučiti za prevremenu penziju uz uslov od 60 godina života i 40 godina staža. Međutim, u tom slučaju iznos penzije biće trajno umanjen do najviše 20,4 odsto.
Tema prevremene penzije izaziva zabunu među zaposlenima i poslodavcima, posebno kada je reč o tome da li prevremena penzija automatski znači i prestanak radnog odnosa. Pravila prema Zakonu o penzijskom i invalidskom osiguranju razlikuju punu i prevremenu penziju. Član 19. propisuje pravo na starosnu penziju sa 65 godina života i najmanje 15 godina osiguranja ili sa 45 godina staža. Član 19a otvara mogućnost ranijeg odlaska – odnosno prevremene penzije.
Zakon o radu ne prepoznaje prevremenu penziju kao osnov za prestanak radnog odnosa. Radni odnos prestaje po sili zakona samo kada zaposleni ispuni uslov za punu penziju, to jest sa 65 godina života i najmanje 15 godina staža, osim ako poslodavac i zaposleni ne postignu drugačiji dogovor. U ovoj situaciji, radni odnos automatski prestaje bez davanja otkaza.
Za prevremenu penziju, automatizam ne postoji, pa je neophodan dogovor između zaposlenog i poslodavca ukoliko se otvara mogućnost da zaposleni napusti radno mesto. Zakon jasno navodi da poslodavac ne može samostalno da donese rešenje o prestanku radnog odnosa zbog odlaska zaposlenog u prevremenu penziju.
