Proces traje od 3 do 6 meseci, a zakon omogućava dvojno državljanstvo za punoletne podnosioce iz srpske dijaspore
Sve veći broj pripadnika srpske dijaspore i potomaka iseljenika širom sveta podnosi zahteve za dobijanje srpskog državljanstva i pasoša, pokazuju aktuelni podaci o administrativnim procedurama. Zakon o državljanstvu Republike Srbije precizno definiše uslove, rokove i načine sticanja državljanstva, a najčešće korišćeni osnovi su poreklo i posebni slučajevi prijema.
Prema članu 9 Zakona o državljanstvu, deca rođena u inostranstvu, čiji je jedan roditelj državljanin Srbije, imaju pravo na državljanstvo, pod uslovom da zahtev bude podnet do navršene 18. godine života. Ako je dete starije od 14 godina, potrebna je i njegova saglasnost. Ukoliko roditelji ne podnesu zahtev do punoletstva deteta, lice može lično aplicirati do navršene 23. godine, što omogućava produženje roka za sticanje državljanstva na osnovu porekla.
Član 23 Zakona predviđa prijem u državljanstvo za pripadnike srpskog naroda iz dijaspore bez obaveze otpusta iz stranog državljanstva, čime je omogućeno dvojno državljanstvo. Uslov je punoletstvo, poslovna sposobnost i potpisivanje izjave da podnosilac smatra Srbiju svojom državom. Isti uslovi važe za izbegla, prognana i raseljena lica sa teritorije bivše SFRJ, kao i za pripadnike drugih naroda ili etničkih zajednica koji su boravili u Srbiji u tom svojstvu.
Zahtev za državljanstvo može se podneti u lokalnoj policijskoj stanici u Srbiji ili u diplomatsko-konzularnim predstavništvima u inostranstvu, što omogućava jednostavan pristup procesu za članove dijaspore. Procedura ne zahteva lično prisustvo, već je moguće ovlastiti zastupnika za podnošenje dokumentacije. Za maloletne podnosioce, roditelj podnosi zahtev uz saglasnost drugog roditelja.
Prema zvaničnoj praksi, vreme obrade zahteva i donošenja rešenja o prijemu u državljanstvo traje između 3 i 6 meseci od predaje kompletne dokumentacije. Ovakva procedura omogućava dijaspori da formalno ostvari vezu sa matičnom državom, što je posebno značajno za poslovanje i međunarodna putovanja. Pravna sigurnost i jasno definisani rokovi doprinose povećanom interesovanju za srpski pasoš među iseljenicima i njihovim potomcima.
