Američki izvoz sirove nafte i derivata premašio ruski (7 miliona) i saudijski (5,9 miliona) tokom maja, uz jačanje uticaja na tržištu
Sjedinjene Američke Države postale su najveći izvoznik nafte na svetu, sa izvozom od oko 10,5 miliona barela dnevno u maju, što im je omogućilo da treći mesec zaredom zauzmu prvo mesto na globalnom tržištu. Ovim rezultatom SAD su prekinule višedecenijsku dominaciju Saudijske Arabije i Rusije, a prema ekonomskim analizama, takav preokret dodatno jača uticaj američkih kompanija i države u međunarodnoj trgovini energentima, posebno usred aktuelnih geopolitičkih poremećaja.
U poređenju sa konkurentima, Rusija je u isto vreme izvozila oko sedam miliona barela dnevno, dok je izvoz Saudijske Arabije iznosio 5,9 miliona barela dnevno. Ovaj istorijski pomak rezultat je kombinacije porasta proizvodnje iz škriljaca i otežanih uslova za konkurente. Rat Izraela i SAD protiv Irana doveo je do ozbiljnih poremećaja u saudijskom izvozu, a ruski izvoz je oslabljen zbog zapadnih sankcija i napada na energetsku infrastrukturu.
Američki uspon na prvo mesto predstavlja značajnu promenu za državu koja je tokom sedamdesetih godina prošlog veka bila zavisna od uvoza nafte sa Bliskog istoka i pogođena arapskim naftnim embargom. Nakon 2010. godine, eksponencijalni rast proizvodnje iz škriljaca najpre je doveo SAD do pozicije najvećeg proizvođača prirodnog gasa, potom i nafte, a sada i vodećeg izvoznika, prenose ekonomski izvori.
Nova pozicija daje Vašingtonu snažno geopolitičko sredstvo. Analitičari ocenjuju da su energetski resursi postali novo oruđe američkog uticaja, uz vojnu moć i dominantnu ulogu dolara u svetskim finansijama. Zemlje koje zavise od američke nafte i gasa sada su u većoj meri izložene političkom i ekonomskom uticaju SAD. Istovremeno, ovakva promena slabi moć OPEC-a da kontroliše tržište i utiče na cene, naročito nakon što su Ujedinjeni Arapski Emirati napustili organizaciju posle skoro šest decenija članstva.
