Kineske kompanije angažuju još oko 7.000 radnika preko podizvođača, sa značajno nižim zaradama i slabijim radnim pravima
Kineske kompanije Zijin Copper i Zijin Mining prema zvaničnim podacima zapošljavaju oko 7.000 radnika u rudnicima na istoku Srbije, dok dodatno angažuju približno isti broj zaposlenih preko podizvođačkih firmi. Radnici direktno zaposleni kod Zijina ostvaruju znatno bolje plate i radna prava u odnosu na one koji rade za podizvođače, iako obavljaju iste poslove.
Prema navodima predsednika Granskog sindikata rudarstva i energetike Nezavisnost, Časlava Gavrića, u kompanijama Zijin Copper i Zijin Mining postoji organizovan sindikat i potpisan kolektivni ugovor, što zaposlenima omogućava pristojne zarade i odgovarajuće uslove rada. U Zijin Copper trenutno je zaposleno 6.000 radnika, dok u Zijin Mining radi oko 1.500 zaposlenih. Ove kompanije dodatno angažuju brojne firme koje kao podizvođači zapošljavaju radnike na različitim poslovima, međutim, njihova radna prava i plate nisu na istom nivou kao kod direktno zaposlenih.
Gavrić ističe da su podizvođačke firme uglavnom kineske, ali i da deo radne snage dolazi iz Srbije i drugih zemalja. Trenutno je, na primer, angažovano oko 100 radnika iz Zambije. U bivšem RTB Bor, danas Zijin Copper, država je strateški partner i sindikat je jak, kolektivni ugovor se poštuje, a zarade su solidne. Međutim, u podizvođačkim kompanijama nije moguće ostvariti dijalog sa poslodavcima, ne postoji kolektivni ugovor niti institucionalna podrška radnicima.
Plate radnika zaposlenih kod podizvođača su značajno niže – navodi se da su plate u Zijinu duplo veće u odnosu na zarade radnika angažovanih kod podizvođača, iako rade na istim poslovima i u istim uslovima. Sindikat ukazuje i na razliku u pravima i zaštiti zaposlenih, jer radnici kod podizvođača nemaju iste beneficije i sigurnost kao oni koji su direktno zaposleni kod kineskih kompanija.
Ova situacija ukazuje na velike razlike u pravima i zaradama radnika u istom sektoru, u zavisnosti od toga ko je njihov poslodavac, a sindikat apeluje na potrebu za unapređenjem položaja svih zaposlenih u rudarskoj industriji na istoku Srbije.