Zagarantovana minimalna penzija i razlike u stažu ključni faktori, prema podacima Fonda PIO
Fond za penzijsko i invalidsko osiguranje Srbije (Fond PIO) objasnio je zbog čega dve osobe sa istim zanimanjem i gotovo jednakim primanjima tokom radnog veka mogu imati značajno različite iznose penzija. Prema zvaničnim podacima Fonda PIO, ključni faktori koji određuju visinu penzije su dužina staža, ukupna primanja tokom radnog veka i zakonodavni minimum koji je zagarantovan svim osiguranicima.
Penzijski sistem Srbije predviđa da svi korisnici čija obračunata penzija bude ispod zakonskog minimuma imaju pravo na najnižu zagarantovanu penziju. Takav sistem dovodi do situacije u kojoj osoba sa kraćim stažom, ali niskim primanjima, može primati istu ili sličnu penziju kao neko sa dužim stažom, ukoliko im obračunata penzija padne ispod ovog praga. To je čest uzrok razlika među penzionerima koji su radili isti posao i imali slične zarade, ali nisu ostvarili isti broj godina staža.
Iz Fonda PIO navode da se iznos penzije obračunava na osnovu ukupnih uplata doprinosa tokom radnog veka i dužine radnog staža. Međutim, ako je izračunata penzija manja od zakonski definisane najniže penzije, korisniku se isplaćuje upravo taj minimalni iznos, bez obzira na razlike u stažu ili ukupnim primanjima tokom karijere. Ovakav sistem ima za cilj da zaštiti najugroženije penzionere, ali istovremeno može dovesti do toga da razlike u visini penzije nisu uvek proporcionalne razlici u stažu ili zaradi.
Građani se često žale na situacije u kojima, po završetku radnog veka, primaju manju ili jednaku penziju u poređenju sa kolegama koji su radili manje godina ili imali niže plate. Fond PIO ističe da je razlog tome upravo primena zagarantovanog minimuma, koji je identičan za sve korisnike ispod tog praga, pa razlike u dužini staža i zaradama u takvim slučajevima postaju irelevantne za konačan iznos penzije.
Iz Fonda PIO podsećaju sve buduće penzionere da redovno proveravaju evidenciju o uplaćenim doprinosima i radnom stažu, jer su ti podaci ključni za tačan obračun penzije. Takođe, naglašavaju da je važno čuvati svu relevantnu dokumentaciju vezanu za radni odnos, kako bi se izbegle eventualne nepravilnosti pri obračunu.
Primena sistema zagarantovane minimalne penzije česta je praksa u penzijskim sistemima regiona i šire, sa ciljem da se obezbedi osnovna socijalna sigurnost za penzionere sa najnižim primanjima. U Srbiji, ovaj model ima značajan uticaj na strukturu primanja penzionera, posebno u segmentima sa nižim platama i kraćim stažom. Fond PIO redovno apeluje na građane da se informišu o svojim pravima i obavezama, kako bi izbegli neprijatna iznenađenja prilikom ulaska u penziju.