Rastući troškovi života i niske penzije ugrožavaju standard starijih, dok država razmatra modele iz Švedske za održivost sistema
Prema najnovijim podacima, u Srbiji živi više od 1,6 miliona penzionera, a za većinu njih penzija predstavlja primarni ili jedini izvor prihoda. Dok rastu cene hrane, lekova i režija, sve veći broj penzionera suočava se sa izazovom da mesečna primanja nisu dovoljna da pokriju osnovne životne troškove. Pitanje održivosti penzionog sistema i mogućnosti produženja radnog veka sve češće se postavlja u javnosti, s obzirom na demografske promene i pritisak na državnu kasu.
Srbija trenutno ima penzioni sistem u kojem je prosečna dužina radnog staža oko 40 godina, dok prosečan period primanja penzije traje oko desetak godina, što otvara debatu o ravnoteži između doprinosa i beneficija. Većina penzionera prima penziju nižu od prosečne, što dodatno otežava kvalitet života, naročito u uslovima inflacije i poskupljenja osnovnih dobara.
Analiza iskustava drugih evropskih zemalja, poput Švedske, pokazuje da se održivost penzionog sistema obezbeđuje kroz različite modele, uključujući fleksibilno penzionisanje i mogućnost produženja radnog veka uz stimulacije za kasniji odlazak u penziju. U tom kontekstu, i u Srbiji se razmatraju potencijalne reforme koje bi mogle podstaći građane na duži ostanak u radnom odnosu.
Predstavnici penzionerskih udruženja ističu da je za veliki broj starijih građana penzija jedina sigurnost, te da su potrebna dodatna sistemska rešenja kako bi se unapredio njihov standard. U emisiji posvećenoj ovoj temi, naglašeno je da ekonomsko okruženje i digitalizacija usluga dodatno komplikuju svakodnevicu starijih, posebno kada su u pitanju troškovi zdravstva i pristup savremenim tehnologijama.
Sa rastom broja penzionera i produženjem životnog veka, održivost penzionog fonda postaje sve veći izazov za državu. Uvođenje savremenih modela i eventualno postepeno produženje radnog veka, uz paralelnu zaštitu najugroženijih, nameće se kao jedna od mogućih strategija za naredni period. Pri tome, iskustva iz drugih evropskih zemalja mogu poslužiti kao vodič za iznalaženje rešenja koja će obezbediti dugoročnu stabilnost i pravičnost penzionog sistema u Srbiji.
