Visoki troškovi obrazovanja i neuspeh pri dobijanju H-1B vize usmeravaju mlade stručnjake ka evropskim tržištima rada
Mladi inženjeri iz inostranstva, poput Sunjane Ramane iz Indije, suočavaju se sa izuzetno visokim troškovima studiranja u Sjedinjenim Američkim Državama, gde školarina za master studije na prestižnim univerzitetima poput Kolumbije prelazi 70.000 dolara (oko 7,7 miliona dinara) godišnje. Pored toga, mesečni troškovi života u Njujorku iznose između 2.000 i 2.500 dolara (oko 220.000 do 275.000 dinara), što predstavlja značajan finansijski pritisak za strane studente koji dolaze iz srednje klase.
U periodu od četiri i po godine boravka u SAD-u, Ramana je pokušala tri puta da dobije H-1B vizu, koja omogućava legalan rad i ostanak u zemlji nakon završetka studija. Međutim, neuspeh u procesu selekcije, koji karakteriše visoka konkurencija i ograničen broj godišnjih dozvola, onemogućio joj je ostanak na američkom tržištu rada. Ovaj scenario je čest među studentima iz Azije, koji se zbog birokratskih i finansijskih prepreka sve češće okreću evropskim destinacijama za nastavak karijere.
Prema podacima iz sektora visokog obrazovanja, ukupni troškovi za jednog stranog studenta u SAD-u mogu premašiti 80.000 dolara godišnje kada se uračunaju školarina, stanovanje, hrana i druge osnovne potrebe. U poređenju sa prosečnom platom u Srbiji od oko 80.000 dinara mesečno (oko 720 dolara), ovaj iznos višestruko prevazilazi mogućnosti prosečnog domaćinstva na Balkanu.
Nakon što nije uspela da obezbedi H-1B vizu, Ramana je u februaru 2026. godine prešla u London i započela preduzetnički poduhvat, koristeći stečena znanja i kontakte iz SAD-a. Ovaj trend prelaska stručnjaka sa američkog na evropsko tržište rada beleži rast, budući da britanski i drugi evropski sistemi nude fleksibilniji pristup radnim vizama i povoljnije uslove za pokretanje biznisa.
Situacija stranih studenata u SAD-u ukazuje na rastući izazov za američku privredu, koja gubi visokoobrazovane kadrove zbog restriktivnih imigracionih pravila. To može dugoročno uticati na inovacioni potencijal i konkurentnost američkog tehnološkog sektora, dok evropske ekonomije profitiraju kroz privlačenje globalnog talenta i podsticanje startap ekosistema.