Sjedinjene Države, Izrael, Saudijska Arabija i Iran vode odvojene strategije za prevlast nad naftom i trgovinskim putevima
Prema najnovijim geopolitičkim analizama, ključni akteri na Bliskom istoku – Sjedinjene Američke Države, Izrael, Saudijska Arabija i Iran – vode paralelne, često suprotstavljene ekonomske strategije s ciljem kontrole regionalnih prirodnih resursa i trgovinskih pravaca. Analiza sugeriše da bi eventualna promena balansa snaga mogla proizvesti značajne posledice po globalnu trgovinu i energetsku bezbednost.
Prema dostupnim analizama, glavni cilj američke politike u regionu je razgradnja iranskog uticaja kako bi SAD osigurale kontrolu nad značajnim naftnim rezervama i preuzele potpunu kontrolu nad moreuzom Hormuz, koji je od presudnog značaja za svetski transport nafte. Tim potezom, Sjedinjene Države bi, kako se navodi, mogle diktirati pravce međunarodne trgovine i osnažiti svoj položaj globalne ekonomske sile.
S druge strane, Iran takođe teži dominaciji nad moreuzom Hormuz i jačanju svog uticaja eliminisanjem prisustva američke vojske (CENTCOM) iz regiona. Kako se navodi, Teheran bi time mogao nametnuti ekonomske uslove susedima i nametnuti svoju poziciju vodeće regionalne sile.
Analiza ističe i specifičnu poziciju Izraela, čiji bi krajnji ekonomski interes bio eliminacija i iranskog uticaja i američkog vojnog prisustva. Time bi Izrael ostao jedini dominantni politički i ekonomski akter na Bliskom istoku, sa mogućnošću kontrole resursa i trgovinskih tokova. U analizi se dalje navodi da bi Izrael, ostvarivanjem ovakvog scenarija, mogao težiti daljem proširenju uticaja prema resursima Saudijske Arabije.
Saudijska Arabija, prema istim izvorima, teži eliminaciji iranskog uticaja kako bi osigurala sopstvenu kontrolu nad izlazom na moreuz Hormuz, ali ujedno želi smanjenje američkog i izraelskog uticaja u regionu. Time se stvara kompleksna mreža suprotstavljenih interesa, gde svaka od strana ima različite ekonomske prioritete i dugoročne ciljeve.
Analize upozoravaju da bi ovakvi suprotstavljeni interesi mogli voditi produženom i iscrpljujućem kopnenom sukobu, što bi značajno ugrozilo stabilnost globalnog tržišta energenata i trgovinskih lanaca. S obzirom na strateški značaj regiona za svetsku ekonomiju, svaka promena balansa snaga može imati dalekosežne posledice po cene nafte, bezbednost snabdevanja i investicione tokove na međunarodnom nivou.
