Broj pogubljenja u Iranu najveći od 1989. godine, gotovo polovina zbog krivičnih dela povezanih sa drogom
Iran je tokom 2025. godine izveo 1.639 smrtnih kazni, što predstavlja rast od 68 odsto u odnosu na 2024. godinu, kada je zabeleženo 975 egzekucija, pokazuju podaci organizacija za ljudska prava. Prema najnovijim izveštajima, ovaj broj predstavlja najviši nivo pogubljenja u Iranu u poslednjih 36 godina, odnosno od 1989. godine, a gotovo polovina egzekucija bila je povezana sa krivičnim delima u vezi sa drogom.
U prva tri meseca 2025. godine, iranske vlasti su prema monitoringu nevladinih organizacija izvršile 656 pogubljenja, pri čemu je broj mogao biti i veći zbog ograničenog pristupa internetu i otežanog praćenja događaja. Samo u martu zabeleženo je osam pogubljenja, dok je tokom cele godine prema izveštaju Iran Human Rights (IHRNGO) i ECPM u Iranu pogubljeno 48 žena, najviše u poslednjih 20 godina.
Pored toga, prema najnovijim informacijama organizacija za ljudska prava, još četiri osobe – Mohammadreza Majidi-Asl, njegova supruga Bita Hemmati, Behrouz Zamaninejad i Kourosh Zamaninejad – osuđene su na smrtnu kaznu zbog učešća u protestima u januaru 2025. godine. Hemmati je, prema navodima, prva žena osuđena na smrtnu kaznu zbog protesta. Prethodno je sedam osoba već pogubljeno zbog učešća u protestima protiv režima.
Sud u Teheranu teretio je osuđene za „korišćenje eksploziva i oružja“, kao i za „nanošenje povreda državnim snagama“ i „bacanje predmeta, uključujući boce, betonske blokove i zapaljive materijale sa krovova zgrada“. Organizacije za ljudska prava tvrde da je veliki broj osuđenih iz marginalizovanih društvenih grupa, dok su prava na pravično suđenje, pristup advokatu i dužan proces često bila narušena.
Izveštaj navodi da su mnoga pogubljenja izvršena u skladu sa zakonima o retribuciji (qisas) za ubistvo, ali i da je 11 egzekucija u 2025. godini sprovedeno na javnim mestima, u prisustvu dece, sa ciljem zastrašivanja stanovništva. Takođe, tokom godine je zabeleženo da su etničke manjine bile nesrazmerno pogođene, dok je siromaštvo prepoznato kao jedan od faktora rizika prilikom donošenja smrtnih presuda.
Ovaj trend povećanja smrtnih kazni izaziva zabrinutost u međunarodnoj zajednici zbog sistematskog kršenja prava na pravično suđenje i rastuće represije prema političkim protivnicima i društvenim grupama u Iranu. Analitičari takođe ističu da eskalacija egzekucija može imati dugoročne ekonomske i društvene posledice, naročito po najsiromašnije slojeve iranskog društva.