Najveće gasno polje na svetu pokriva 9.700 kvadratnih kilometara, Iran obezbeđuje tri četvrtine gasa iz ovog izvora
Najveće gasno polje na svetu, Južni Pars, donosi Iranu prihod od 40 milijardi dolara godišnje i sadrži čak 19 odsto ukupnih svetskih zaliha prirodnog gasa, pokazuju zvanični podaci. Ova strateška lokacija, smeštena u Persijskom zalivu, prostire se na 9.700 kvadratnih kilometara, što je površina veća od trećine teritorije Belgije. Veći deo polja, oko 6.000 kvadratnih kilometara, nalazi se u teritorijalnim vodama Katara, koji ga naziva Severna kupola (North Dome), dok Iran kontroliše preostalih 3.700 kvadratnih kilometara.
Južni Pars je ključna ekonomska žila kucavica Irana, jer iz ovog nalazišta potiče gotovo tri četvrtine ukupne domaće proizvodnje prirodnog gasa. Napad koji je izveden 18. marta 2026. godine na iranski deo ovog polja dodatno je destabilizovao energetsko tržište Bliskog istoka, što je izazvalo skok cena nafte na svetskim berzama i pojačalo zabrinutost oko globalnog snabdevanja energijom.
Prema dostupnim podacima, značaj Južnog Pars-a za iransku ekonomiju ne ogleda se samo u obimu eksploatacije, već i u godišnjem prihodu od 40 milijardi dolara (oko 4,3 biliona dinara), što predstavlja značajan izvor deviznih sredstava i doprinos bruto domaćem proizvodu zemlje. Istovremeno, kontrola nad ovako velikim resursom ima i geopolitičku dimenziju, jer Iran i Katar zajedno upravljaju gotovo petinom svetskih rezervi prirodnog gasa.
Eksperti ističu da je infrastruktura Južnog Pars-a tehnološki sofisticirana i zahtevna za održavanje, budući da se nalazište nalazi pod morem i zahteva stalna ulaganja u bezbednost i eksploataciju. Energetski sektor Irana, fokusiran na ovo polje, direktno utiče na energetsku stabilnost regiona i globalnu ponudu gasa. Nakon nedavnog napada, cene nafte su porasle, a analitičari upozoravaju da bi potencijalna eskalacija sukoba mogla dodatno uticati na volatilnost svetskog energetskog tržišta.
U širem kontekstu, Južni Pars ostaje jedan od najvažnijih energetskih resursa na svetu, a kontrola nad njegovom eksploatacijom i infrastrukturom ima ključnu ulogu u ekonomskoj i političkoj stabilnosti Irana. S obzirom na aktuelne geopolitičke tenzije, svaka promena u funkcionisanju ovog polja ima neposredne posledice po globalna energetska kretanja i cene sirovina.
