Uplaćeni doprinosi za radni staž iznad 45 godina ne ulaze u obračun penzije, dok građani koji nemaju minimalnih 15 godina staža ne mogu dokupiti nedostajuće godine
Prema aktuelnim propisima, zaposleni u Srbiji koji su ostvarili više od 45 godina radnog staža suočavaju se sa ograničenjima u pogledu obračuna penzije. Doprinosi koji su uplaćeni za godine preko ovog limita praktično ne ulaze u izračun penzijskog iznosa, što dovodi do toga da deo uplaćenih sredstava ostaje neiskorišćen. Slično, građani koji ispunjavaju starosni uslov za penziju, ali nemaju minimalnih 15 godina staža, nisu u mogućnosti da dokupuju nedostajuće godine, te tako ne mogu ostvariti pravo na penziju.
U praksi to znači da pojedinci koji su radili više od pola veka ne mogu ostvariti veća penzijska prava na osnovu dodatno ostvarenih godina, dok su drugi, poput žene iz Kragujevca koja ove godine ispunjava starosni uslov, ali nema dovoljno staža, suočeni sa nemogućnošću dokupa staža i ostaju bez penzije. Ova situacija izaziva brojne pravne nedoumice i pokreće pitanja o solidarnosti u okviru penzijskog sistema.
Advokat iz Subotice, koji vodi spor sa Fondom za penzijsko i invalidsko osiguranje (PIO fond), smatra da bi princip solidarnosti trebalo da obuhvati i one građane koji su ostali “kratki” za nekoliko meseci ili godina staža. Međutim, aktuelni zakon predviđa da pravo na penziju može ostvariti samo lice koje ima najmanje 15 godina efektivnog staža, a dokup radnog staža nije regulisan kao mogućnost za sticanje ovog uslova.
Analiza pokazuje da ovakva pravila najviše pogađaju građane sa neprekinutim dugogodišnjim stažom, kao i one sa sporadičnim ili nekompletnim radnim biografijama. U oba slučaja, deo uplaćenih doprinosa ostaje van penzijskog sistema i ne donosi dodatna prava korisnicima, što otvara pitanja o efikasnosti i pravičnosti postojećeg modela.
Prema važećoj regulativi, uplaćeni doprinosi iznad 45 godina radnog staža ne utiču na visinu penzije, a osobe koje ne ispunjavaju minimalni uslov od 15 godina nemaju mogućnost dokupa kako bi ostvarile pravo na penziju. Ovakva rešenja često dovode do pravnih sporova i nezadovoljstva među građanima koji su redovno izdvajali sredstva za penzijsko osiguranje tokom radnog veka.