Radon odgovoran za 16% slučajeva karcinoma pluća, najviši rizik za nepušače i domove sa slabom ventilacijom
Kompanija AJ Vestco, sa višedecenijskim iskustvom u oblasti kvaliteta vazduha u zatvorenom prostoru, upozorila je da izloženost radonu, nevidljivom i bezmirisnom radioaktivnom gasu, svake godine uzrokuje 21.000 smrtnih slučajeva od raka pluća u Sjedinjenim Američkim Državama. Prema zvaničnim podacima, radon je drugi najčešći uzrok raka pluća, odmah iza pušenja, i najčešći uzrok ove bolesti kod nepušača.
Radon nastaje prirodnim raspadanjem uranijuma i ulazi u zgrade kroz pukotine u temeljima, podovima ili zidovima. Prema analizama, dugotrajna izloženost povišenim nivoima radona odgovorna je za oko 16% slučajeva karcinoma pluća. U Severnoj Americi, procenjuje se da otprilike jedna od pet kuća ima povišen nivo radona, što zavisi od geološkog sastava tla, načina gradnje i ventilacije objekta.
Geološke mape radona, koje su prvi put razvijene 1994. godine, služe za identifikaciju područja sa povećanim rizikom i preporuke za građevinske mere. Međutim, stručnjaci iz AJ Vestco ističu da oslanjanje na ovakve makro podatke može dovesti do preterane opuštenosti kod vlasnika objekata, jer se i u navodno sigurnim zonama mogu pojaviti visoke koncentracije ovog gasa.
Osnivač AJ Vestco i bivši direktor Radon Environmental Corp, Alan Whitehead, naglašava da je javna svest o opasnostima radona i dalje nedovoljna. “Većina ljudi ne zna šta je radon. S obzirom na to da je nevidljiv i nema mirisa, često se ignoriše, iako su posledice na zdravlje dobro dokumentovane”, istakao je Whitehead. On dodaje da se u javnosti više pažnje poklanja spoljašnjem zagađenju, dok se rizici u zatvorenim prostorima zanemaruju, iako su koncentracije zagađivača u zatvorenom često mnogo veće.
Prema podacima Svetske zdravstvene organizacije, radon je vodeći uzrok raka pluća kod nepušača. Preventivne mere, uključujući testiranje i adekvatnu ventilaciju, ostaju retke zbog niske svesti i nedostatka regulatornih zahteva. Whitehead smatra da je potrebno hitno unaprediti politiku i odgovornost u pogledu kvaliteta vazduha u zatvorenom, kako bi se smanjio zdravstveni i ekonomski teret povezan sa radonom.
