Advokat administracije tvrdi pred Vrhovnim sudom da je porast “birth tourism” jasan signal za promenu ustavne prakse
Američka politika automatskog dodeljivanja državljanstva svakoj osobi rođenoj na teritoriji SAD našla se u fokusu debate pred Vrhovnim sudom, nakon što je advokat Trumpove administracije, Džon Saur, u svom izlaganju naglasio da je rast tzv. “birth tourism” direktan dokaz potrebe za ukidanjem ovog prava. Saur je istakao da brojne firme, posebno one koje opslužuju klijente iz Kine i Rusije, nude usluge organizovanja dolazaka trudnica u SAD, kako bi njihova deca automatski stekla američko državljanstvo.
Ovaj argument dolazi u trenutku kada je bivši predsednik Donald Trump u januaru 2025. godine potpisao izvršnu uredbu kojom se efektivno ukida pravo na državljanstvo po rođenju, poznato kao “birthright citizenship”. Ova praksa se u SAD primenjuje više od 150 godina, u skladu sa 14. amandmanom američkog Ustava, ali je sve češće predmet političkih rasprava, naročito u kontekstu migracija i demografskih trendova.
Tokom izlaganja pred sudom, Saur je naveo da “birth tourism” postaje industrija u usponu, sa posebnom ponudom za bogate strane državljane, koji su spremni da investiraju značajna sredstva u proces nalaženja boravišne vize, putovanja i smeštaja u SAD uoči porođaja. “Ovakva praksa podriva osnovnu nameru 14. amandmana i otvara mogućnost za zloupotrebe ustavnog poretka”, naglasio je Saur.
Vrhovni sud razmatra argumente obe strane, a konačna odluka mogla bi da ima dalekosežne posledice na migracionu politiku, ekonomski uticaj, ali i međunarodne odnose. Pitanje prava na državljanstvo po rođenju tradicionalno je polarizovalo američko društvo, pri čemu protivnici tvrde da je aktuelna praksa magnet za “birth tourism”, dok zagovornici ističu važnost očuvanja ustavnih prava i jednakosti pred zakonom.
U prethodnim dekadama, broj dece rođene od strane stranih državljana u SAD bio je relativno stabilan, ali je prema podacima iz industrije “birth tourism” poslednjih godina u porastu, posebno među porodicama iz Kine i Rusije koje traže dodatne benefite američkog pasoša za svoju decu. S obzirom na to da je izvršna uredba iz 2025. izazvala brojne sudske sporove, sadašnji ishod pred Vrhovnim sudom biće ključan za budući pravni status ove prakse.
Source: https://www.cnbc.com/2026/04/01/supreme-court-birthright-citizenship-birth-tourism.html
