Kapacitet transporta prema Evropi raste zbog krize u zalivu, Hrvatska i region dobijaju razvojne prilike kroz logističku saradnju
Egipat je u saradnji sa Italijom pokrenuo novu stratešku trgovačku rutu koja povezuje luku Damijeta sa lukom Trst, sa kapacitetom od oko 420 šlepera sedmično od kraja 2024. godine. Ova Ro-Ro (Roll-on/Roll-off) koridor predstavlja odgovor na poremećaje u pomorskom saobraćaju kroz Ormuški moreuz, gde je dnevni promet brodova pao sa uobičajenih 178 na samo pet do sedam, dok su premije osiguranja za ratne rizike skočile sa 0,15% na 10%. Više od 230 tankera ostalo je zaglavljeno, a troškovi prevoza i energije značajno su porasli.
Kroz novu rutu, roba iz Evrope se iz Trsta transportuje ka Damijeti, zatim kopnenim putem do luke Safaga na Crvenom moru, a potom šleperima ka državama Zaliva kao što su Ujedinjeni Arapski Emirati, Oman i Katar. Ova kombinacija morskog i kopnenog transporta donosi bržu i sigurniju alternativu tradicionalnim pravcima kroz Ormuški moreuz.
Hrvatska i region imaju mogućnost da kroz luke Rijeka i Ploče, kao i železničke koridore prema Mađarskoj i srednjoj Evropi, postanu deo novog logističkog lanca. Posebno se ističu razvoj skladišnih kapaciteta i jačanje drumskog i železničkog povezivanja prema unutrašnjosti kontinenta, što otvara nove prilike za regionalne izvoznike i operatere.
Projekat, dogovoren između Egipta i Italije tokom 2023. godine, već beleži rast interesovanja, naročito kod izvoznika robe osetljive na rokove isporuke. Logističke kompanije kao što su DHL, DSV i Kuehne+Nagel prijavljuju povećanu potražnju, ali i rast troškova zbog globalnih poremećaja u lancima snabdevanja.
Novi koridor ima za cilj da diversifikuje pravce snabdevanja i smanji zavisnost od Sueckog kanala, čiji su prihodi opali, kao i da ublaži efekte devalvacije egipatske funte. Prema rečima premijera Mostafe Madbulija, inicijativa je sprovedena u skladu sa smernicama predsednika Sisija kako bi Egipat postao centralna logistička regija između Evrope, Afrike i Bliskog istoka.
Vlasti u Kairu naglašavaju da projekat nije privremeno rešenje, već dugoročna alternativa koja može da obezbedi stabilnost globalnih lanaca snabdevanja, posebno u uslovima ratnih i političkih tenzija na Bliskom istoku. Hrvatska i zemlje regiona, kroz uključivanje u ovaj koridor, mogu dodatno ojačati svoju poziciju kao tranzitni i logistički centri za trgovinu između Evrope i Bliskog istoka.
