Tanker M/T Tifani natovaren na ostrvu Kharg zadržan u Indijskom okeanu, SAD pojačava kontrolu sankcionisanih isporuka
Američka vojska izvela je pomorsku operaciju presretanja i kontrole tankera M/T Tifani, koji je prema zvaničnim podacima prevozio oko 2 miliona barela sirove nafte natovarene ranije ovog meseca na ostrvu Kharg, glavnoj iranskoj izvoznog luci. Operacija je sprovedena 20. aprila 2026. godine, dok se tanker, izgrađen 2003. godine i dug 330 metara, nalazio u vodama jugoistočne Azije, još uvek potpuno natovaren, što pokazuju podaci o gazu broda od 20 metara i brzini od 6 čvorova.
Pentagon je potvrdio da je akcija izvedena u međunarodnim vodama u okviru INDOPACOM zone, bez incidenata, kao deo proširene strategije sprečavanja ilegalnih pomorskih aktivnosti i ograničavanja slobode kretanja sankcionisanih brodova povezanih sa Iranom. Brod je identifikovan kao „stateless sanctioned tanker“, odnosno brod bez priznate državne registracije, koji je prethodno bio deo iranske trgovine sirovom naftom.
Prema dostupnim podacima o kretanju, M/T Tifani je 19. aprila prošao pored Dondra Heada na jugu Šri Lanke, da bi dan kasnije ušao u vode jugoistočne Azije, gde je izvršeno presretanje. Američka strana nije obelodanila detalje o daljoj sudbini tankera niti o tome da li je posada zadržana ili je brod zaplenjen, navodeći samo da je operacija protekla bez bezbednosnih incidenata.
Ova intervencija ima značajne ekonomske implikacije, jer označava proširenje američkog pritiska na iransku naftnu mrežu izvan tradicionalnih granica Bliskog istoka u širi Indo-pacifički region. S obzirom na to da tankeri sa sankcionisanom sirovom naftom često koriste složene rute i nejasne vlasničke strukture, ovakve akcije mogu uticati na povećanje troškova osiguranja i transporta, otežati iznajmljivanje brodova i povećati oprez operatora naftnog transporta.
Američka administracija ističe da međunarodne vode ne predstavljaju sigurno utočište za brodove koji podržavaju iranski izvoz pod sankcijama. Ova operacija dolazi u trenutku pojačanog nadzora iranske naftne mreže i rastućih regionalnih napetosti, a tumači se i kao strateška poruka da će brodovi povezani sa zabranjenim trgovinskim tokovima biti podložni kontroli i van Persijskog zaliva.
Presretanje tankera M/T Tifani, koji je i dalje bio natovaren u trenutku akcije, dodatno ističe složenost međunarodne kontrole sankcionisane trgovine i signalizira mogući rast tenzija na globalnom tržištu nafte, gde svaka intervencija ovog tipa može uticati na tokove i troškove isporuke.
